اهل اللّه اگر گاهى به سبيل اتفاق خواه از روى اختيار و خواه از روى اضطرار خلاف شرعى يا اخلاف اولائى صادر شود ، در كام ايشان بسيار تلخ و ناگوار است و فى الفور در مقام تدارك و استغفار مىشوند به خلاف اهل دنيا و اهل قساوت قلب ، كه در حال ايشان به عكس اين است ، بندگى خالق به ايشان در نهايت صعوبت و تلخى است و اطاعت مخلوق در غايت سهولت و گوارائى ، بسا باشد كه از خدمت سلاطين و حكام به توقع مرتبه پستى و نفع سهلى متحمل زحمات شاقّه شوند ، و تمام روز و شب به گرسنگى و سرما و گرما و بى خوابى به سر برند ، و به اين حال راضى باشند ، و از دو ركعت نماز به وقت كه فى الجمله به حضور قلب باشد كاره باشند و ندانند كه فائده اين فايده‌اى است ثابت و غيرمنقطع ، و فائده آن اگر بشود فائده‌اى است دنيوى و منقطع و مشوب و آميخته به چندين كدورات و مكاره ، و منشأ اين نيست مگر غفلت و به خاطر نياوردن مراتب عاليه قرب الهى و راه نبردن به عظمت و بزرگى او . سوم - اشتباه حلال است به حرام ، يعنى در مأكولات ( خوردنيها ) و مطعومات ( چشيدنيها ) و مكاسب احتياط ننمودن و حرام و مشتبه را از حلال و غير مشتبه تميز نكردن و مانند گاو خوش علف ، هر چه به دست افتد صرف كردن و به حيطه تصرف درآوردن ، اين صفت نيز نشانه غفلت است . سپس اضافه مىكند فائده قيد علم ( كه فرمود اشتباه علم حلال و حرام مىشود ) اشاره است به آن كه اشتباه و عدم تميز ميان حرام و حلال در هنگام غفلت از خداوند به لحاظ علم فرد غافل است و عدم مراعات علم نه به نظر و لحاظ نفس حرام و حلال كه معلومند ، زيرا كه حلال و حرام مشخص هستند ، و اشتباه نمىشود ، بلكه علم به اين دو مشتبه مىشود . « 1 » آرى قلبى كه در اثر بيمارى غفلت ، مريض شد ، بهترين غذا در ذائقه‌اش تلخ

--> ( 1 ) . شرح مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقة عبدالرزاق گيلانى ، صفحه 20 تا 26 . .